ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಧ್ವಜದ ಇತಿಹಾಸ 44 ವರ್ಷಗಳ ಪುರಾತನದ್ದು. ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ನಂತರ ಕನ್ನಡನಾಡು ತನ್ನ ದ್ವಜವನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡದ ಧ್ವಜವು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿರುವ ಅಧಿಕೃತ, ದ್ವಿ-ಬಣ್ಣದ ಧ್ವಜವಾಗಿದೆ. ಇದು 1974 ಮತ್ತು 2018 ರ ನಡುವಿನ ಅನಧಿಕೃತ ಕರ್ನಾಟಕ ಧ್ವಜವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡಿಗರು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. 2018 ರ ಮಾರ್ಚ್ 8 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹೊಸ ತ್ರಿಕೋನ-ಬಣ್ಣದ ಕರ್ನಾಟಕ ಧ್ವಜವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತು.
ಧ್ವಜವನ್ನು ಎರಡು ಸಮತಲವಾದ ಪಟ್ಟಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಳದಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮೇಲಿನ ಅರ್ಧ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಧ್ವಜದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಕು0ಕುಮ (ವರ್ಮಿಲಿಯನ್) ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಮಂಗಳಕರ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಧ್ವಜವನ್ನು ಮೊದಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೂಲದ ಬರಹಗಾರ ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದ ಎಂ ಎ ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಅವರು 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಆಂದೋಲನದ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಎಂ ಎ ರಾಮಮೂರ್ತಿನವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ ವೀರೇಶಾರಿ ಸೀತಾರಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರ ಮಗನಾಗಿದ್ದರು. 1964 ರಲ್ಲಿ ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಪದಾಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಒಂದು ಗುಂಪು ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಧ್ವಜದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭತ್ತದ ಕಿರೀಟದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಹಳದಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು ನಂತರ ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸರಳೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಅವರು 1965 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ "ಕನ್ನಡ ಪಕ್ಷ" ಎಂಬ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಧ್ವಜವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಈಗ ರಾಜ್ಯ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಧ್ವಜವನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಯ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಧ್ವಜವನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಅನೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತಿದ ನಂತರ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಗೀತೆ, ಜಯ ಭಾರತಾ ಜನನಿಯಾ ತಾನುಜೇಟ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಳದಿ-ಕೆಂಪು ಧ್ವಜ ಬೀಸುತ್ತಿರುವುದು, ರಸ್ತೆಯ ಜಂಕ್ಷನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಲ್ಯಾಗ್ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದೇ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಕಾಸ್ಮಿಕಾ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ನಟಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರವು 'ಕನ್ನಡ ನಾಡು' (ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯ) ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಾರೆ.
ಕನ್ನಡ ಧ್ವಜ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ "ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ" ರಾಜ್ಯ ಧ್ವಜವಾಯಿತು. ಗೋಕಾಕ್ ಆಂದೋಲನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪರವಾದ ಕನ್ನಡ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರ ಏಕತೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. 1998 ರಲ್ಲಿ, ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಇದು ರಾಜ್ಯ ಧ್ವಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯ ಕಾನೂನು ಇಲಾಖೆ ಕಾನೂನು ಹರ್ಡಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.
2009 ರಲ್ಲಿ ಬಿ. ಎಸ್. ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು.
ನಂತರ, ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು 2012 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ. ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡ ಅವರ ಬಜೆಟ್ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಕನ್ನಡ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಿಕ್ರಮಾಜಿತ್ ಸೇನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ವಿಭಾಗ ಪೀಠವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ "ಯಾವುದೇ ಧ್ವಜ" ವನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸರಕಾರ ನಡೆಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜಕ್ಕಿಂತ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಲು ರಾಜ್ಯವು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯೇ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಮತ್ತು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ 2012 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ವೃತ್ತಾಕಾರವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಧನ್ಯವಾದಗಳು.
********************************************************
ನಮಸ್ಕಾರ ಗೆಳೆಯರೇ ನನ್ನ ಹೆಸರು ಬಾಬಾಜಾನ್ ಯಡ್ದ್ಗನಹಳ್ಳಿ,
ನಾನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತೆನೆ.
ನಾನು ಬರೆದ ಲೇಖನ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿ ಹಾಗೂ ನಿಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೂ ಕಳುಹಿಸಿ.
My name is Babajan Yadaganahalli,
I will write about social issues in Kannada in my blog.
Please subscribe my website.